|

Eziokwu 15 na-atọ ụtọ agwa ị ga-ahụ n'anya (+ uru ahụike)

Eziokwu agwa? Agwa bụ mkpụrụ nke ezinụlọ Fabaceae, nke a na-akpọkwa agwa agwa, agwa, ma ọ bụ ezinụlọ legume.

Ha bụ isi iyi dị ọnụ ala nke vitamin, iron, fiber, na protein nwere ọtụtụ uru ahụike.

Agwa dịkwa oke mma onye anaghị eri anụ isi mmalite protein. Agwa na-atọ ụtọ na mgbakwunye na ofe, tacos, salads na efere ndị ọzọ.

Ọtụtụ uru ahụike nke agwa na mkpo. Ịbawanye oriri ha nwere ike inyere gị aka iwetulata cholesterol gị, na shuga ọbara, yana ịkwalite nje bacteria dị mma.

Eziokwu agwa na-adọrọ mmasị

Ọ bụ ezie na ị nwere ike itinyekwu uche na protein nke agwa nwere ike inye, ha na-enyekwa ike nri ntụ ntụ.

N'ụfọdụ ahịhịa ahịhịa, agwa na-eto n'ụdị pọd dị ogologo nke nwere mkpụrụ osisi yiri akụrụ oriri.

Otú ọ dị, ụfọdụ n'ime osisi ndị mbụ ụmụ mmadụ na-akọ na ụwa ochie na nke ọhụrụ bụ ụdị osisi agwa dị iche iche.

Ndị ọkà mmụta ihe ochie achọpụtala akara agwa sitere na 9,750 na Thailand. Enwere ihe akaebe na ndị mmadụ n'oge ochie na Mexico na Peru nwere ike na-eto agwa ka n'oge 7,000 BC.

Ha chọpụtakwara agwa n’ili ndị eze Ijipt, bụ́ ebe e liri ha dị ka nri ndị nwụrụ anwụ na mkpụrụ obi ha n’ụwa.

GỤ AKWỤKWỌ:

Ihe ịtụnanya agwa

Agwa, nke a makwaara dị ka mkpo, bụ nnukwu isi iyi nke eriri nri, carbohydrates, protein, mineral dị ka manganese na ígwè, vitamin K, B, na C, yana nri ndị ọzọ.

Ha na-enye uru ahụike dị iche iche.

1. Ọdịnaya Fiber dị elu

Agwa bụ ezigbo isi iyi nke eriri, nke ọtụtụ ndị mmadụ enweghị. Ọnụ ọgụgụ nke eriri na-adịgasị iche, site na gram 11 n'ime otu iko agwa akụrụ ruo gram 17 n'ime iko agwa azuki.

2. Isi iyi nke protein

Ahụ gị chọrọ protein dị ka ihe na-edozi ahụ dị mkpa iji mee ka uru ahụ, anụ ahụ, na akụkụ ahụ ya dị mma.

Ịchọta ọtụtụ isi iyi vegan nke protein dị oké mkpa maka ndị na-adịghị eri anụ n'ihi na ihe ka ọtụtụ n'ime protein ndị dị na nri ndị America na-abịa site na isi anụmanụ.

3. Ọgaranya na Micronutrients

Agwa bụkwa nnukwu isi iyi nke mineral ole na ole, ma ị na-achọ ịkụda agwa lima ma ọ bụ agwa akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ (nke bụ naanị legume).

Ọtụtụ n'ime ha bara ụba na mineral ndị dị mkpa dị ka magnesium, iron, zinc, na potassium.

4. protein

Nri dị mkpa, protein dị mkpa maka ahụ ndozi na imezi ahu. Amino acid, nke bụ ihe na-emepụta protein, dị ukwuu na agwa.

A chọrọ itoolu n'ime amino acid iri abụọ ahụ.

Na mgbakwunye, enwere isi mmalite protein zuru oke na nke ezughị oke.

Isi mmalite atọ nke protein zuru oke (ngwaahịa anụmanụ, soy, na quinoa) nwere amino acid itoolu dị mkpa.
Agbanyeghị, naanị soybean nwere amino acid itoolu niile sitere na ụdị agwa niile.

Ha nwere ike ijikọta protein na-ezughị ezu na mkpụrụ, mkpụrụ, ngwaahịa mmiri ara ehi, ma ọ bụ ọka maka protein zuru ezu n'otu nri ma ọ bụ ụbọchị dum.

5. lateta

Ọtụtụ ihe dị mkpa, gụnyere folate, dị na agwa.

Folate dị mkpa maka ahụ ike n'ozuzu ya, maka mmepụta nke mkpụrụ ndụ ọbara uhie dị mma, yana igbochi nsogbu akwara akwara na nwa ebu n'afọ na-etolite.

6. Antioxidants

Agwa nwere ọtụtụ polyphenols, antioxidant.

Antioxidants na-alụso nsonaazụ ọjọọ ọgụ

Free radicals, ihe na-emerụ ahụ nke ahụ na-emepụta n'oge metabolism na ọrụ ndị ọzọ, bụ ebe a pụrụ ịdabere na ya.

Free radicals nwere ike imerụ mkpụrụ ndụ, nke nwere ike ibute ọtụtụ nsogbu. Ahụ na-eji antioxidants alụ ọgụ megide free radicals. N'ime usoro a, nri ndị nwere antioxidants, dị ka agwa, nwere ike inye aka na-egbochi ọrịa.

7. Ahụike obi

Ndị na-eri agwa mgbe niile nwere ike ịnwe obere ohere ịfefe site na nkụchi obi ma ọ bụ ọrịa obi ọzọ.

Nri agwa nwere ike inye aka ibelata cholesterol. Ihe ize ndụ maka ọrịa obi na nkụchi obi bụ cholesterol dị elu.

Enwere ihe akaebe na nri nwere nnukwu eriri nwere ike inye aka belata ohere nke ọrịa obi

8. Mbelata ihe ize ndụ nke ọrịa cancer

Agwa bụ mgbochi mkpali na antioxidant, dị ka ụfọdụ nnyocha. Nsonaazụ ndị a nwere ike belata ohere nke ịmalite ịrịa ọrịa kansa.

Agwa nwekwara ike ịnye njirimara antioxidant nke na-egbochi ọrịa cancer afọ, dịka nchọpụta 2015 si kwuo.

Agbanyeghị, agwa ojii pụtara na ọ nwere ọrụ antioxidant kachasị ike, dịka nchoputa siri kwuo.

Nnyocha e mere n'afọ 2016 chọpụtakwara ogige dị na Northeast China agwa ojii nwere ike igbochi uto nke mkpụrụ ndụ cancer colorectal, nke ga-egbochi ọganihu ọrịa ahụ.

9. Ọrịa shuga na glucose metabolism

Agwa nwere ike inye aka gbochie ọrịa shuga site n'ịkwado ọkwa glucose ọbara. Ọdịnaya fiber dị ukwuu nke agwa nwere ike inye aka n'ibelata shuga shuga.

Agbanyeghị, iri nri nwere ọtụtụ eriri nwere ike belata ohere ị nwere ịmalite ịmalite ọrịa shuga 2. E nwekwara ihe àmà na-egosi na ọ pụrụ inyere ndị bubu ọrịa ahụ aka na-ebelata shuga ọbara ha.

10. Na-egbochi imeju abụba abụba

Mgbe abụba na-etolite n'imeju, ọ na-ebute imeju nwere abụba. Ọ nwekwara ike ịpụta yana mgbaàmà nke metabolic syndrome dị ka oke ibu, cholesterol dị elu, ọbara mgbali elu, na ndị ọzọ.

Ibu ibu, ijikwa ọkwa shuga dị n'ọbara, na iweda ọkwa abụba dị n'ọbara dị ka triglycerides na lipoprotein dị obere (LDL), ma ọ bụ cholesterol ọjọọ bụ isi ihe ndị dọkịta na-ahụ maka ọgwụgwọ ọrịa imeju nwere abụba.

Agbanyeghị, agwa bụ ụzọ magburu onwe ya maka protein anụmanụ nke nwere abụba bara ụba maka imeju ahụike imeju.

11. Na-achịkwa agụụ

eriri na carbohydrates bara uru gụnyere na agwa nwere ike ime ka mmadụ nwee afọ ojuju na afọ ojuju mgbe o richara ya.

Enwere ike iji nke a dị ka atụmatụ nri ga-adịte aka iji belata iribiga ihe ókè ma nwee ike bute ya arọ ọnwụ.

12. Na-eme ka ahụike gut dịkwuo mma

Asụsụ dị iche iche, ọkachasị agwa ojii, egosipụtara iji meziwanye ahụike eriri afọ site na ịkwalite ọrụ mgbochi eriri afọ yana ịkwalite ọnụ ọgụgụ nje bacteria na-enyere aka.

Nke a nwere ike ibelata ihe ize ndụ nke nsogbu ndị jikọtara na eriri afọ.

Na mgbakwunye, na-enyere usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ aka na-arụ ọrụ nke ọma, ahịhịa eriri afọ dị mma nwekwara ike inye aka na mbelata ibu. Agwa gut bara uru na-enye ndị nje bacteria nri.

13. Nwere ike ime ka ụfọdụ mmadụ nwee ahụ iru ala

Agwa nwere ike na-enye ụfọdụ ndị mmadụ afọ ntachi, mgbu afọ, ma ọ bụ flatulence.

N'ihi na agwa nwekwara raffinose, ụdị eriri nke nwere ike ịkpata nsogbu mgbaze, nke a bụ ikpe.

Agbanyeghị, enwere ike ibelata ọkwa raffinose ruo 75% site na iji ngwaahịa dị ka mbadamba ihe mgbochi beano gas, agwa agwa, ma ọ bụ agwa akpọnwụrụ kpamkpam.

14. mgbaze

Agwa nwere ọtụtụ eriri anaghị agbaze nke ahụ gị enweghị ike ịhazi ya. Fiber na-adịghị aṅụ mmiri nwere ike inye aka nye stool gị karịa, nke nwere ike inye aka na nsogbu ndị dị ka afọ ntachi.

Ụfọdụ nje ndị na-eri nri na-eri eriri a na-adịghị edozi ahụ. Iri eriri anaghị agbaze na-emekwa ka tract digestive gị na-arụ ọrụ nke ọma site n'inye nje bacteria ndị a bara uru.

15. Na-akwalite mgbochi

Agwa bụ isi iyi nke vitamin A na-agụnye carotenoids.

Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 20% nke vitamin A na-atụ aro kwa ụbọchị ka a na-ahụ n'otu iko agwa agwa ndụ ndụ. Vitamin na-ebelata ọzịza ma na-ewusi usoro ahụ ji alụso ọrịa ọgụ sie ike.

Summary

Site n'iweda ọbara mgbali elu, mbufụt, na LDL (ọjọọ) cholesterol, agwa nwere ike inye aka belata ohere ị nwere ịmalite ọrịa obi na ọrịa.

Na mgbakwunye, maka ndị na-enwe nfụkasị ahụ na agwa, iri ọbụna obere ego nwere ike ịkpata ọnwụ.

Eziokwu agwa. Agwa bara ụba na eriri soluble na nke anaghị agbaze, nke abụọ chọrọ mmiri iji gafere n'usoro nri nri gị.

Yabụ, ọ bụghị ịṅụ mmiri zuru oke mgbe i richara agwa nwere ike ịkpata afọ ntachi.

Ọ bụrụ na ihe niile ị na-eri bụ agwa, ahụ gị agaghị enweta isi amino acid ọ chọrọ, na-ahapụ oke protein dị mkpa na sistemụ gị.

Iji mee ka nri zuo oke, tinye ọka, ọka wit, ma ọ bụ osikapa.

Ọtụtụ mgbe Ẹbụp Ajụjụ

Ígwè, folate, vitamin B, calcium, potassium,phosphorous, zinc, fiber,protein plant, na vitamin B niile dị na agwa na mkpo ndị ọzọ.

Akụkọ banyere agwa nkụ malitere na South America, dịka akụkọ akụkọ si kwuo. Agwa, nke a na-azụrụ anụ ụlọ na nke mbụ ihe karịrị afọ 7,000 gara aga n'ebe ndịda Mexico na Peru, bụ nri dị mkpa kemgbe ọtụtụ puku afọ. Ụmụ amaala America nọ na Mexico kere agwa ọcha, agwa ojii, na atụmatụ agba dị iche iche.

Na Central na South America, agwa nkịtị (Phaseolus vulgaris) pụtara na mbụ dị ka osisi vine ọhịa.

Achọpụtara cultivar mbụ nke agwa, nke dị ihe dị ka afọ 8,000 gara aga, na Peru. Ahịhịa Phaseolus nwere ụdị agwa atọ a kụrụ n'ubi.

Nri nkịta nwere ike ịgụnye agwa ma ọ bụrụ na ọ dị mma. Ha nwere ụfọdụ protein ma nwee nnukwu eriri. Agwa bụ nri nkịta nwere ike ịnụ ụtọ ya. Ya mere, ha ekwesịghị ịkọ ihe karịrị 10% nke oriri caloric nke nkịta gị kwa ụbọchị.

A kpọtụụrụ agwa na chickpeas a wụsara n'ebe nzọcha mkpụrụ n'oge gafere n'Iliad (narị afọ nke asatọ TOA). Ahịhịa mbụ a hụrụ n'ime ụlọ a chọtara na America bụ ihe dị ka narị afọ nke abụọ TOA ma chọta ya n'Ọgba Guitarrero nke Peru.

Yiri Posts

Nkume a-aza

Na adreesị email gị agaghị bipụtara. Chọrọ ubi na- *